Herhangi bir yönde 3 kare ve buna dik yönlerden birinde bir kare ilerler. İlerlerken geçtiği karelerin dolu olmasından etkilenmez. Hareketini bitirdiği karede rakip taş varsa bu taşı alır. (L şeklinde ilerler.)
Piyon: Piyonlar önlerinde taş bulunmadıkça, ileriye doğru ve düz olarak ilerlerler. Piyonlar açılışta (ilk hamlelerinde) isterlerse iki kare ilerleyebilirler. Piyonlar ileriye doğru tek kare çapraz olarak diğer taşları alabilirler. Sekizinci sıraya ulaşan piyonlar oyuncunun istediği herhangi bir taşa (Şah hariç) terfi ederler. Bu taş genellikle en güçlü taş olan Vezir olur.
Rok Yapmak, Şah ve Kaleyle yapılan 2 hamlenin oluşumundan oluşan tek bir harekettir. Oyunda en fazla bir defa yapılabilir. Arada başka hiçbir taş yoksa ve şah ile kale hiç oynamamışlarsa ve şah tehdit altında değilse, Rok yapmak için Şah Kaleye doğru iki hamle atar. Aynı hamlenin devamı olarak, Kale Şahın üzerinden atlar ve yanına yerleştirilir. Şahın geçeceği karelerin de tehdit altında olmaması gerekir. Şahla, vezir tarafındaki kaleyle yapılan roka, uzun rok, şahla şah tarafındaki kalenin yaptığı roka ise kısa rok denir.
Satrançta Cebirle Gösterim,
Satrançta taşların konumlarını ve hamleleri göstermek için genellikle cebirle gösterim kullanılmaktadır. Satranç tahtasında düşey sütunlarda birer harf (a, b, c, d, e, f, g, h) ve yatay sütunlara birer sayı (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ) ile gösterilir. Böylece her kare bir harf ve bir de sayı ile belirlenmiş olur. Örneğin, tahtanın sol alt köşesindeki kare a1 ile, sağ üst köşesindeki kare ise h8 olarak adlandırılır.
Cebirle gösterim yöneteminde taşlar ve hamleler aşağıdaki biçimde gösterilir:
* Taşlar
o Ş : Şah
o V : Vezir
o K : Kale
o A : At
o F : Fil
* Hamleler
o 0-0 : Küçük Rok
o 0-0-0 : Büyük Rok
o x : Taş Alma
o + : Şah
o ++ : Çifte şah (Bazen mat anlamında da kullanılır)
o # : Mat
o = : Terfi
* Yorumlar
o ! : Kuvvetli Hamle
o !! : Çok kuvvetli Hamle
o ? : Hatalı Hamle
o ?? : Büyük Hata
o ?! : Şüpheli Hamle
o !? : İlginç Hamle
o □ : Zorunlu Hamle
İstisnalar:
Geçerken Alma Kuralı, Beşinci sıraya ulaşmış bir piyon, yan sütunlardaki rakip piyon kendi ikinci sırasından dördüncü sırasına giderse hemen sonraki hamlede onu dördüncü değil üçüncü sıraya gitmiş varsayarak alabilir. Buna geçerken alma (en passant) denir.
Resmi Şampiyonlar:
* Wilhelm Steinitz (1886 - 1894)
* Emanuel Lasker (1894 - 1921)
* Jose Raul Capablanca (1921 - 1927)
* Alexander Alekhine (1927 - 1935), (1937 - 1946)
* Max Euwe (1935 - 1937)
* Mikhail Botvinnik (1948 - 1957), (1958 - 1960), (1961 - 1963)
* Vassily Smyslov (1957 - 1958)
* Mikhail Tal (1960 - 1961)
* Tigran Petrosian (1963 - 1969)
* Boris Spassky (1969 - 1972)
* Robert Fischer (1972 - 1975)
* Anatoly Karpov (1975 - 1985)
* Gary Kasparov (1985 - 1993)
* Veselin Topalov (2003-2008)
"Klasik" Dünya Şampiyonları:
* Gary Kasparov, (1993 - 2000)
* Vladimir Kramnik, (2000 - günümüze kadar)
FIDE Dünya Şampiyonları (1993'ten bu yana),
* Anatoly Karpov (1993 - 1999)
* Alexander Khalifman (1999 - 2000)
* Viswanathan Anand (2000 - 2002)
* Ruslan Ponomariov (2002 - 2004)
* Rustam Kasımcanov (2004 - 2005)
* Veselin Topalov (2005 - 2006)
* Vladimir Kramnik (2006 - 30.09.2007)
* Viswanathan Anand (30.09.2007 - günümüze kadar)
Satranç Türevleri:
Satranç türevleri satrancın değişik bir tahtayla, özel taşlarla ya da farklı kurallarla oynanan biçimidir. İki binden fazla yayınlanmış satranç türevi vardır. Bunlardan en çok oynananı Çin'de xiangqi, Japonya'da ise şogidir
Satranç türevleri üçe ayrılabilir:
* Satrancın öncüleri: caturanga ve şatranj.
* Xiangqi, şogi, janggi and makruk gibi batıda oynanan satrançla aynı köklere sahip, geleneklere, milletlere ve bölgelere özgü türevler.
* Taşların açılıştaki dizilişlerinin rastgele belirlendiği Satranç960 gibi çağdaş satranç türevleri. Bu tür türevler açılış hamlelerin ezberlenmesinin önüne geçmek için ortaya atılmıştır.
Kaynak:Wikipedia.Org
Şah: Boş olduğu takdirde hemen bitişiğindeki karelere gidebilir, tek hamlede daha uzak karelere gidemez.
Vezir: Boş olan karelere hem dikey hem çapraz hareket edebilir. Kale ve filin hareketlerinin birleşimi şeklinde hareket eder.
Fil: Önünde bir engel bulunmadıkça çapraz şekilde hareket eder. Fillerin biri daima beyaz, diğeri daima siyah karelerde hareket eder.
Kale: Yatay veya dikey bir hat üzerinde başka bir taşın olduğu kareye kadar serbestçe hareket edebilir. Kale, bulunduğu hattın üzerinde hareket yönünde rakibe ait ilk taşı almak potansiyeline de sahiptir.
At: Herhangi bir yönde 3 kare ve buna dik yönlerden birinde bir kare ilerler. İlerlerken geçtiği karelerin dolu olmasından etkilenmez. Hareketini bitirdiği karede rakip taş varsa bu taşı alır. (L şeklinde ilerler.)
